Greinar

Um þessar mundir er almannatengslafyrirtækið KOM 20 ára. Guðrún Guðlaugsdóttir, blaðamaður Morgunblaðsins, ræddi við Jón Hákon Magnússon eiganda KOM, sem stofnaði það ásamt Indriða G. Þorsteinssyni. KOM var fyrsta fyrirtækið sinnar tegundar á Íslandi. Viðtalið birtist í Morgunblaðinu á afmælisdegi fyrirtækisins, 15. janúar 2006.

Jón Hákon Magnússon.

Fyrir 20 árum, í janúar 1986 var í Reykjavík stofnað almannatengslafyrirtækið Kynning Og Markaður - KOM, sem er elsta starfandi fyrirtækið á þessum vettvangi. "Ég stofnaði þetta fyrirtæki með Indriða G. Þorsteinssyni rithöfundi," segir Jón Hákon Magnússon sem enn rekur umrætt fyrirtæki. "Indriði hætti nokkrum mánuðum eftir stofnunina til að taka aftur við sem ritstjóri dagblaðsins Tímans, en þar höfðum kynnst, ég sem blaðamaður og hann sem ritstjóri. Indriði var minn lærifaðir í blaðamennsku."

Varstu mjög fákunnandi þegar þú komst undir handarjaðar Indriða?

"Ég var svo kornungur þegar ég kom til starfa sumarmaður í blaðamennsku og ljósmyndun á Tímanum að ég held að það met sé ekki slegið enn, ég var aðeins 16 ára gamall. Auðvitað var ég því fákunnandi en ég fékk góða handleiðslu hjá Indriða eins og fjöldi annarra blaðamanna."

Stofnaði KOM atvinnulaus eftir að Hafskip steytti á skeri

Hvers vegna var fyrirtækið KOM stofnað?
"Ég er menntaður í Ameríku í fjölmiðla- og stjórnmálafræði og hafði kynnst þar vestra almannatengslum og sá að það kæmi að því að slík starfsemi yrði innleidd hér sem annars staðar. Hún kitlaði mig því, þessi hugmynd. Svo gerðist ýmislegt eins og í lífinu yfirleitt, - ég tók U-beygju í starfi og gerðist framkvæmdastjóri markaðsmála hjá Hafskip.

Þegar það fyrirtæki steytti á skeri varð ég atvinnulaus og þá sá ég fram á það að enginn vildi ráða mig í vinnu, enginn vildi þá koma nálægt Hafskipsmönnum, ég hlyti því að verða atvinnulaus. Ég tók því þá ákvörðun í janúar 1986 að stofna almannatengslafyrirtæki, hið fyrsta sinnar tegundar hér á landi.

Indriði kom inn í þetta af því að við vorum góðir vinir og hann var þá hættur á Tímanum. Það var gott að hafa hann nálægt sér. Ég var um þetta leyti atvinnulaus og fátækur með konu og tvö lítil börn. Það vildi mér til happs að Höskuldur Ólafsson bankastjóri Verslunarbankans hafði tiltrú á mér og veitti mér lán svo ég gat byrjað starfsemina í húsnæði við Aðalstræti. Fyrsti viðskiptavinur minn var Brynjólfur Bjarnason í Granda, ég fór í gegnum samrunaferli með honum þegar BÚR og Ísbjörninn voru sameinuð undir nafninu Grandi. Ég hef verið ráðgjafi Brynjólfs allar götur síðan í þessum málum."

Það þótti veikleikamerki að leita til almannatengslafyrirtækis

Var mikil þörf á svona fyrirtæki?
"Já það var mikil þörf en lítill skilningur stjórnenda fyrirtækja á að þeir þyrftu að stunda skipulögð almannatengsl fyrir hönd fyrirtækja sinna. Í þá daga voru forstjórar gjarnan í "fílabeinsturnum", - það þótti veikleikamerki að leita sér aðstoðar á þessu sviði."

Hvenær breyttist þetta?
"Þetta hefur verið að breytast hægt og rólega, meðal annars vegna tilkomu fyrirtækja eins og KOM, sem veita faglega þjónustu. Fólk áttar sig ekki á því að það er talsverður munur á almannatengslum og auglýsingum. Auglýsingabransinn eru miklu eldri hér en auglýsingar og almannatengsl eru greinar af sama meiði, aðferðafræðin er bara allt önnur."

Leiðtogafundurinn haustið 1986 fyrsta stóra verkefnið

"Stærsta verkefni okkar, sem kom í október 1986, var leiðtogafundurinn þegar þeir hittust Reagan og Gorbachev í Reykjavík. Það var Matthías H. Mathiesen utanríkisráðherra sem bað mig um að annast alla framkvæmd og skipulag á fjölmiðlastarfinu í kringum fundinn. Þá fór starfsmannafjöldinn hjá KOM úr þremur í 62 á nokkrum dögum, flesta starfsmennina sóttum við upp í háskóla, tæmdum næstum Guðfræðideildina þar, þeir töluðu svo mörg tungumál guðfræðinemarnir. Eftir fundinn fór svo starfsmannafjöldinn aftur niður í þrjá menn, en þetta verkefni skaut styrkum stoðum undir starfsemi KOM. Núna starfa hjá fyrirtækinu níu manns.

Þetta verkefni varð og til þess að forsætisráðherra Möltu kom að máli við mig og bað mig að hjálpa þeim að skipuleggja leiðtogafund Bush eldra og Gorbachev á Möltu 1989."

Breyta almannatengsl miklu í kynningu á fyrirtækjum?

"Já, það hefur breyst mikið á þessum vettvangi á undanförnum 20 árum. Nú leita fyrirtæki, stofnanir og samtök í auknum mæli til almannatengslafyrirtækja - auk þess eru mörg þeirra komin með almannatengslafulltrúa innanhúss.

Við erum samt talsvert á eftir hinum Norðurlöndunum í þessum efnum, þrátt fyrir að við séum yfirleitt fljót til að tileinka okkur allar nýjungar. Það eimir ennþá eftir af því að fyrirtæki kunni ekki að nota sér þá fagmennsku í samskiptatækni sem almannatengslafyrirtæki bjóða upp á, - menn telja sig vita betur.

Við höfum í vaxandi mæli erlenda viðskiptavini og það er gífurlega mikill munur að vinna fyrir þá eða Íslendingana, þeir kunna miklu betur að nota sér fyrirtæki eins og KOM.        Forstjórar fyrirtækja í Bandaríkjunum og Bretlandi segja að það sé viðvarandi forgangsverkefni þeirra að standa vörð um ímynd fyrirtækjanna og sjá um að fjölmiðlatengsl og samskiptatækni sé fyrsta flokks."

Skiptir þetta miklu máli fyrir viðgang fyrirtækja og einstaklinga?
"Við erum ekki með starfsemi fyrir einstaklinga en þetta skiptir miklu máli fyrir fyrirtæki, góð ímynd er einhvern verðmætasta eign hvers fyrirtækis."

Hverjir eru ykkar helstu erlendu viðskiptavinir?
"Það eru m.a. Alcoa, VISA Europe, Economist og fleiri. Það er alveg ljóst að þessi grein á eftir að stóreflast hér eins og annars staðar. Það sýnir sig að almannatengslabransinn er að sækja fram og er að komast fram úr auglýsingamarkaðinum, bæði hér á landi og erlendis. Við erum búnir að vera í þessum bransa í 20 ár - en þeir njóta sjaldnast eldanna sem fyrstir kveikja þá."