Greinar

Orðspor og ásjóna Íslands eru hart leikin á alþjóðlegum vettvangi í kjölfar bankahrunsins, efnahagskreppunnar og Icesave-málsins. Stöðugt fjölgar frásögnum einstaklinga og fyrirtækja sem eiga í mismiklum erfiðleikum í útlöndum eða í samskiptum við erlenda aðila. Fram að bankahruni þótti Ísland eitt mest spennandi land Evrópu. Við vorum talin í hópi efnuðustu ríkja heims. Ísland var álitið undraland. Nánast fyrirvaralaust dundu skriðuföllin yfir þjóðina með miklum skruðningum og látum. Ísland húrraði niður vinsældalistann uns það stöðvaðist í sæti eins óvinsælasta ríkis álfunnar með tilheyrandi óþægindum og vandræðum fyrir þjóðina alla. Skyndilega vildi nær ekkert ríki t.d. veita Íslendingum eða íslenskum fyrirtækjum venjubundna fyrirgreiðslu og fjölmiðlar álfunnar úthrópuðu landið af miklum móð. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn tók landið undir verndarvæng sinn.

Steingrímur J. Sigfússon, fjármálaráðherra og leiðtogi vinstri grænna sagði í viðtali 9. maí sl. við Stöð 2 að þrátt fyrir að Ísland ætti enn góða vini erlendis væri jafnframt ljóst að „orðspor Íslands hefði beðið verulegan hnekki." Hann bætti við: „Vissulega höfum við orðið fyrir áfalli og okkar orðspor og mannorð er því miður skaddað á alþjóðavettvangi. Það er dapurlegt en þannig er það. Ráðslag íslenskra ráðamanna, fjármálamanna og útrásarvíkinga á undanförnum misserum er að reynast Íslandi mjög dýrt hvað þetta snertir."

Hafþór Magnússon, starfandi stjórnarformaður Avion Aircraft Trading, sem er íslenskt félag með höfuðstöðvar hérlendis, sagði í viðtali við Markaðinn 13. maí sl.: „Ef lagt er út í ný viðskipti eða við fyrirtæki sem ekki þekkja til okkar, þá getur tengingin við Ísland truflað vegna orðsporsins. Traustið er ekkert."

Sagt er að ATT kanni kosti þess að færa viðskiptasvið fyrirtækisins til dótturfélags á Írlandi af þessum sökum.
Vinur minn sem fór á fund til Singapor nýverið til að ljúka samningi við stórt asískt fyrirtæki varð fyrst að sitja undir skömmum eins æðsta stjórnandans vegna þess að systir viðkomandi hafði tapað lífeyri sínum í Icesave-hruninu í Englandi. Slíkar raunarsögur, sem stöðugt heyrast, eru orðnar óteljandi.

Það mun taka tíma, blóð, svita og tár að styrkja og bæta orðspor Íslands á nýjan leik. Samstillt átak, skipulögð vinnubrögð og talsvert fjármagn þarf til þess að vinda ofan af þessari döpurlegu stöðu sem blasir hvarvetna við. Í því verki duga engar galdraþulur. Gott orðspor og virðing eru ein mestu verðmæti sérhverrar þjóðar. Það er tímabært að við sameinumst í að snúa vörn í sókn og förum í skipulagða upplýsingar- og kynningarvinnu til að endurheimta virðingu, ímynd og ásjónu Íslands í alþjóðasamfélaginu, sem beðið hefur „verulega hnekki" eins og fjármálaráðherra orðar það. Til þess að það sé hægt þurfa stjórnvöld, hagsmunasamtök atvinnulífsins og jafnvel launþegasamtökin að leggjast á árarnar. Hér er ekki um að ræða skammtímaáhlaup heldur langtímaverkefni, sem vinna þarf með erlendum fagaðilum í almannatengslum. Þeir fiska sem róa.

Þessi grein eftir Jón Hákon Magnússon, ráðgjafa hjá KOM almannatengslum birtist á amx.is 18. maí 2009.